INLEIDING

 

"Vanuit de 18de-eeuwse Dossinkazerne werden tussen 1942 en 1944 25.484 Joden en 352 zigeuners weggevoerd. Amper 5% keerde levend uit Auschwitz- Birkenau terug. Kazerne Dossin is een intense plaats van herinnering, een unieke ‘lieu de mémoire’. Het museum gaat in op de vervolging van Joden en zigeuners in België. Tot midden 1942 kon de bezetter overal in België rekenen op de vaak welwillende medewerking van de overheden. Hoe was dat mogelijk? Waarom ook die vervolging? Wat betekende ze voor de slachtoffers, en hoe reageerden zij? Was er dan geen verzet? Dit zijn kernvragen in dit museum.

Kazerne Dossin heeft het niet enkel over de ‘Belgische casus’ maar is ook een museum over massageweld. Vanuit de Holocaust gaat Kazerne Dossin op zoek naar de tijdloze mechanismen van groepsdruk en collectief geweld die in sommige omstandigheden kunnen uitlopen op massamoord en genocide. Deze vraagstelling raakt de kern van de moderne mensenrechten, met hun nadruk op vrijheid en non-discriminatie. Vanuit het gedrag van daders en meelopers wordt de bezoeker alert gemaakt voor collectieve geweldmechanismen midden onder ons en voor de mogelijkheid om ‘neen’ te zeggen. Zulke benadering vraagt om een bijzondere aanpak. Daarom krijgt de bezoeker bij de aanvang een introfilm te zien waarin het museum en zijn indringende vraagstelling worden voorgesteld. Bekijk de introfilm.
 

Het museum wil de spiraal van toenemend massageweld tonen die uiteindelijk uitmondde op een genocide. Alleen daarom al is het museum strikt chronologisch opgebouwd. Vanop een enorme fotowand, gespreid over vijf verdiepingen (van -1 tot +3), kijken de 25.836 gedeporteerden toe. Hun portretfoto’s worden sinds 2005 systematisch ingescand, in het project Geef ze een gezicht. De identiteit die ze opnieuw krijgen contrasteert fel met de foto’s van de opgezweepte massa die hen vervolgd heeft en uiteindelijk ook naar het leven stond."
 

Lees hier de volledige conceptnota.
 

Prof. Dr. Herman Van Goethem, conservator Kazerne Dossin