18.06 - 12.12 | Concertreeks Entartete Musik

 
 18 juni, 27 juni, 18 juli, 19 september, 23 november, 12 december
 Namiddagvoorstellingen starten om 15:00 & avondvoorstellingen om 20:00
 Concertreeks
 

Standaard: €20
-26 jaar: €15
Uitpas met kansentarief: €4

 Een organisatie van Cultuurcentrum Mechelen i.s.m. Kazerne Dossin
 
In het kader van #FakeImages, organiseert het Cultuurcentrum Mechelen samen met Kazerne Dossin de concertreeks ‘Entartete Musik’. Deze reeks concerten, gecureerd door Piet Van Bockstal, stelt de muziek centraal die door het naziregime als ontaard en verderfelijk werd beschouwd. Vele componisten en muzikanten werden gedeporteerd, vonden de dood of ontvluchtten hun thuisland omwille van deze muziek. De zes concerten lopen van 18 juni tot 12 december 2021 op verschillende locaties in de Mechelse binnenstad.
 

Entartete Musik?

Toen in 1938 in het Düsseldorfse Kunstpalast de tentoonstelling Entartete Musik opende (onder de auspiciën van propagandaminister Goebbels) kon wellicht niemand vermoeden welke dramatische ontwikkelingen hieruit zouden voortvloeien. In navolging van de Beeldende Kunsttentoonstelling Entartete Kunst in München het jaar ervoor, werden er door de nazi ideologen nauwkeurig de normen vastgelegd waarin de “hedendaagse” muziek van die tijd zich kon bewegen. De bloed- en bodemcultuur eigen aan het nationaalsocialisme liet geen “excessen” toe zoals jazz en swing maar evengoed werden muzikale vernieuwers als Schönberg, Strawinsky of Hindemith gemuilkorfd. Dat daarbij het gros van “verboden” componisten en uitvoerders van Joodse origine waren paste natuurlijk perfect in de brutale rassenpolitiek van de nazi’s.

Het hallucinante vervolg van dit sinistere verhaal is genoegzaam bekend: talloze artiesten van diverse artistieke pluimage hielden het voor bekeken in het oude Europa en emigreerden naar veiliger oorden. Vele anderen, meestal Joden maar ook Roma en Sinti werden opgepakt en verdwenen richting concentratiekampen en vernietigingscentra.

Voor ons vandaag is en blijft het wel degelijk een belangrijk aandachtspunt dat mensen om raciale redenen uit de samenleving geschreven werden, slachtoffer werden van een genocide en dat kunst en cultuur om ideologische redenen beknot of verboden werden. De ondersteuning van dit ideeëngoed door een ongeziene propagandamachine is de directe link met de tentoonstelling Fake Images (gelijklopend met deze concertreeks) waarin uitgebreid op deze thematiek van publieke misleiding wordt ingegaan.

"VELE ARTIESTEN HEBBEN TIJDENS DE OORLOGSJAREN (KORTSTONDIG) VERTOEFD IN DE DOSSINKAZERNE. DE INTRINSIEKE ARTISTICITEIT VAN DE WERKEN DIE DEZE KUNSTENAARS, ONDANKS HUN BENARDE OMSTANDIGHEDEN, NOG KONDEN CREËREN IS EEN IETWAT ONDERGESNEEUWD ASPECT GEBLEVEN. DAAR WIL DEZE NIEUWE CONCERTREEKS GRAAG IETS AAN DOEN." Piet Van Bockstal

Volledigheid is hierbij zeker niet ons ultieme streefdoel wegens zo goed als onmogelijk. Ook hebben we ons in deze concertreeks niet beperkt tot composities die geschreven zijn in oorlogsomstandigheden (zoals bijvoorbeeld de tragische werken gecomponeerd in Theresienstadt wat als ‘modelkamp’ het artistiek/menselijk uithangbord was voor de nazi’s tijdens de jaren 1941-1945).

Vele, als entartet gebrandmerkte, componisten hebben (gelukkig maar!) nog lang geleefd na de wereldbrand maar in heel wat van hun oeuvre is de invloed van de zware psychologische terreur uitgeoefend door het nationaalsocialisme duidelijk merkbaar.

Dit alles hebben we proberen samenbrengen in een eclectische en zelfs vulgariserende programmatie waarbij heel wat aandacht wordt besteed aan de omkadering. Het leek me, als curator van deze concertreeks, een liefdevol gebaar om in deze polariserende tijden waarin het politieke klimaat heel snel religieuze, maatschappelijke en artistieke overtuigingen als onaangepast bestempelt, de “entartete componisten” die alleen maar wilden verbinden met hun muziek te eren door dit opzet. Ik draag dan ook graag dit festival op aan hen.

Piet Van Bockstal, curator